Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ ζητούν περισσότερη στήριξη στις σχέσεις, αλλά σπάνια τη λαμβάνουν
Η ένταση των συμπτωμάτων ΔΕΠΥ φαίνεται να επηρεάζει άμεσα το πώς βιώνεται η συναισθηματική στήριξη μέσα στη σχέση.
Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ βιώνουν ένα έντονο συναισθηματικό κενό μέσα στις σχέσεις τους, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal of Social and Personal Relationships. Θέλουν περισσότερη κατανόηση, φροντίδα και στήριξη από τον σύντροφό τους, όμως συχνά νιώθουν ότι αυτό που λαμβάνουν δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους. Η απόσταση ανάμεσα σε αυτό που προσδοκούν και σε αυτό που αντιλαμβάνονται ότι παίρνουν δεν είναι απλώς θέμα ευαισθησίας, αλλά συνδέεται άμεσα με τα ίδια τα χαρακτηριστικά της διαταραχής και τον τρόπο που επηρεάζουν την επικοινωνία και το συναίσθημα.
Πώς ορίζεται η «υποστήριξη» μέσα σε μια σχέση
Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η υποστήριξη μέσα σε μια σχέση δεν είναι μία και ενιαία. Περιλαμβάνει τη συναισθηματική φροντίδα, την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, το αίσθημα ότι ανήκεις κάπου, την πρακτική βοήθεια και τις χρήσιμες συμβουλές. Όταν κάποιος νιώθει ότι αυτά που χρειάζεται δεν του προσφέρονται στον βαθμό που τα επιθυμεί, δημιουργείται ένα «κενό στήριξης». Αυτό το κενό μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη σχέση, οδηγώντας σε απογοήτευση, ανασφάλεια και αίσθηση ότι δεν σε καταλαβαίνουν πραγματικά.
Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες μελέτες για τέτοια ζητήματα βασίζονταν σε άτομα χωρίς νευροαναπτυξιακές διαφοροποιήσεις. Οι ενήλικες με ΔΕΠΥ όμως επεξεργάζονται τις πληροφορίες και τα συναισθήματα με διαφορετικό τρόπο. Αυτή η ιδιαιτερότητα μπορεί να κάνει πιο δύσκολη τόσο τη διατύπωση των αναγκών τους όσο και την αναγνώριση της υποστήριξης που ήδη τους προσφέρεται, δημιουργώντας παρεξηγήσεις και συναισθηματική απόσταση μέσα στη σχέση.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Η έρευνα εστίασε σε βασικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ, όπως τη δυσκολία συγκέντρωσης, την έντονη κινητικότητα και τη δυσκολία ρύθμισης των συναισθημάτων. Όσο πιο έντονα ήταν αυτά τα στοιχεία, τόσο μεγαλύτερη ήταν και η ανάγκη των συμμετεχόντων για υποστήριξη από τον σύντροφό τους. Δεν πρόκειται για υπερβολικές απαιτήσεις, αλλά για αυξημένη ανάγκη ασφάλειας, καθοδήγησης και επιβεβαίωσης, που φαίνεται να συνοδεύει τη διαρκή εσωτερική ένταση της διαταραχής.
Παρότι η επιθυμία για βοήθεια ήταν αυξημένη, αυτό δεν σημαίνει ότι οι συμμετέχοντες ένιωθαν και περισσότερο υποστηριγμένοι. Σε πολλές περιπτώσεις, την ανάγκη δεν κάλυπτε η πραγματική εμπειρία. Το χάσμα φάνηκε να μεγαλώνει ιδιαίτερα με την έντονη κινητικότητα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η δυσκολία στο να «κατεβάσει ταχύτητα» κάποιος ή να εκφράσει καθαρά τι χρειάζεται μπορεί να μπερδέψει τον σύντροφο και να ακυρώσει άθελά του την προσπάθεια στήριξης.
Ένα σημαντικό εύρημα αφορούσε τα πληγωμένα συναισθήματα. Τα άτομα που δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τα συναισθήματά τους ανέφεραν συχνότερα ότι ένιωθαν πόνο, απόρριψη ή απογοήτευση μέσα στις αλληλεπιδράσεις με τον σύντροφό τους. Η αυξημένη συναισθηματική ένταση της ΔΕΠΥ φαίνεται να ενισχύει την ευαλωτότητα. Όταν κάποιος έχει μεγάλη ανάγκη επιβεβαίωσης, ακόμη και μικρές αστοχίες μπορεί να αντιμετωπιστούν ως σοβαρή συναισθηματική πληγή.
Η μελέτη δείχνει ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στο άτομο με ΔΕΠΥ, αλλά και στο πλαίσιο της σχέσης. Αντί να αντιμετωπίζεται η διαταραχή αποκλειστικά ως ατομική δυσκολία, προτείνεται μια πιο κοινωνική ματιά. Το ζήτημα συχνά προκύπτει από την ασυμβατότητα ανάμεσα στον τρόπο επικοινωνίας του ατόμου με ΔΕΠΥ και στις προσδοκίες που υπάρχουν γύρω από το πώς «πρέπει» να δίνεται και να λαμβάνεται η υποστήριξη.
Όταν η ποιότητα της σχέσης λειτουργεί προστατευτικά
Η ποιότητα της σχέσης αποδείχθηκε καθοριστικός παράγοντας. Όσοι δήλωναν πιο ικανοποιημένοι από τη σχέση τους ένιωθαν γενικά ότι λαμβάνουν περισσότερη στήριξη και πληγώνονταν λιγότερο, ανεξάρτητα από την ένταση των συμπτωμάτων τους. Ένας ισχυρός συναισθηματικός δεσμός φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά, βοηθώντας το άτομο με ΔΕΠΥ να ερμηνεύει πιο θετικά τις προθέσεις του συντρόφου, ακόμη κι όταν υπάρχουν δυσκολίες στην επικοινωνία.
